توضيح بيشتر مثال مذكور : در مورد انسانها فضيلت هر انسانى به آنست كه در اثر ممارست بر خيرات و نيكىها ، در وى ملكه‌اى پديد آيد كه در سايهء آن انجام خيرات و كارهاى نيك برايش مثل آب‌خوردن باشد و به آسانى هرچه تمام‌تر آنها را انجام دهد . اصول و امهات فضايل در كتب اخلاقى چهار فضيلت شمرده شده : 1 . حكمت و علم 2 . عدالت 3 . شجاعت 4 . عفّت بقيهء فضايل و كمالات از شعب و متفرعات اين چهار عامل بوده و بدانها منتهى مىشود ، ولى به قول مرحوم مظفر اصول فضايل عبارتند از : 1 . فضيلت حكمت و علم 2 . فضيلت عدالت 3 . احسان 4 . شجاعت 5 . عفّت 6 . كرم و بخشندگى 7 . مروّت و جوانمردى 8 . همّت و مردانگى 9 . حلم و بردبارى 10 . اصالت و استقلال و استحكام در رأى كه تزلزل در آن نباشد . و ساير فضايل به اين ده امر بازمىگردد . مثلا ايثار كه اوج كرم و بخشندگى است به صفت كرم بازمىگردد و از شعب آن است ، حياء كه سبب عفّت است به عفّت باز مىگردد . صبر فرد امين و امانت‌دار در راه حفظ امانت و تحمّل مشكلات در اين راه ، به عدالت برمىگردد و نشانهء عدالت امين است و . . . و امّا در مورد ساير اشياء غيراز انسان : كمال هر شيىء به اينست كه صفاتى كه براى نوع آن شىء ، مطلوب است حاصل شود و به درجهء فعليّت برسد . مثلا كمال يك منزل مسكونى اين است كه : داراى مرافق باشد ، يعنى امكاناتى از قبيل آب ، برق ، دستشوئى ، آشپزخانه ، حمّام ، تلفن ، گاز و . . . ، همچنين وسيع باشد ، از حيث بناء و ساختمان زيبا باشد ، از نظر هندسه داراى مهندسى و معمارى متناسب با ذوق عموم مردم باشد كه هركس ببيند آن را بپسندد و . . . يا مثلا كمال يك شهر اينست كه : داراى خيابانهاى وسيع و هماهنگ باشد ، روى نقشهء دقيق شهرسازى تنظيم شده باشد ، نظافت و تميزى از ظاهر شهر هويدا باشد ، داراى پارك‌ها ، باغ‌ها و مراكز تفريحى متناسب باشد ، اسباب و وسائل راحتى و امنيت در آن فراهم باشد ، آب و هواى خوبى داشته باشد ، ساختمان زيبا و مجلّل داشته باشد و . . . حال ، خطيبى كه در مقام ايراد خطابه در فضيلت انسان ، جمال منزل ، كمال يك شهر و . . . برمىآيد بايد با فضايل و كمالات متناسب با هركدام ، كه موضوع خطابهء او است آشنايى كامل داشته باشد و علاوه بر آن اگر خواست ، قادر باشد امرى را كه واقعا